kalabaw
Wednesday, February 10, 2010 by alimuom.atbp
Tulad ng nakagawian, maagang gumising si Toto at kaagad na nagpainit na ng kape. Bumangon na rin si Red upang gawin ang mga karaniwang seremonyas paggising.
Sa kauna-unahang pagkakataon sa halos isang taon nilang paglakad-lakad na magkasama ay nagkatabi sila sa pagtulog. May patakaran kasi na hindi sya pwedeng makitabi sa pagtulog sa kaninoman, laluna na kung lalaki. Pero dahil maliit lang ang bahay na tinuluyan nila at wala nang pwedeng tulugan, naglatag na lang silang dalawa ng banig sa pagitan ng salansan ng saku-sakong palay.
Malaking bulas si Toto, ang bansag nga sa kanya sa baryo ay nuang (o kalabaw), dahil totoong napakalaki nyang tao. Sa taas na 5'9” at timbang na halos 100 kilo, mapagkakamalan syang mama gayong ang aktwal nyang edad ay disiotso pa lang. Kahit nakaka-intimidate ang kanyang bulas, hindi naman sya 'yun tipong astang siga. Masayahin, palabiro, mapagmahal sa pamilya, mababaw ang luha, at higit sa lahat, masigasig na matuto ~ iyon ang mga katangiang nagpalapit sa kanilang dalawa. Para kay Toto, nakakita sya ng isang mapag-asikasong guro kay Red. Si Red naman, isang malambing na kapatid ang nakita kay Toto.
Nakatuntong naman ng unang taon sa hayskul si Toto, pero dahil 16 anyos na sya nang magsimula ay naging tampulan sya ng tukso ng mga kaeskwela kaya't nawalan na sya ng interes. Dahil dito, mas ginusto ni Toto ang magtrabaho na lang para matustusan ang pangangailangan ng pamilya.
Kahapon ay lumusong sila sa tabon (isang sapa na tinabunan ng lupa ang isang bahagi at ginagawang palaisdaan) para manghuli ng isda). Naiwan sa pampang si Red dahil hindi ito marunong lumangoy kaya't nagkasya na lang ito sa pagtipon ng anumang nahuhuli ng grupo.
“Ayan na ang kalabaw...” pambubuska ng mga kasamahan nila nang magsimulang maghubad ng damit si Toto sa harap ni Red. Hinubad nito ang lahat ng suot, pati brief dahil marurumihan daw ang kanyang puting brief na bagong bili.
Napatingin lang si Red habang iniaabot nito ang lahat ng damit. Noon lang nya napagmasdan ang kabuuan ni Toto.
“May maipagmamalaki nga ang loko,” usal ni Red sa sarili.
Tumatak sa isip nya ang matikas na paninindigan ni Toto na buong yabang na bumuyangyang sa kanyang harapan, at naging balisa si Red buong maghapon.
At nang magtabi sila sa pagtulog kinagabihan, hindi sinasadyang nadama nya ang paninindigang ipinagmamalaki ng kanyang kasama. Nag-init si Red, nadarang, laluna na ng buong layang isiniksik ni Toto ang magiting nitong harapan sa kanyang likuran.
Dinama, tinikman... binigyang pugay ni Red ang paninindigan ni Toto. At ngayong umaga, habang nagliligpit ng mga gamit sa pagtulog, pinakiramdaman nya ang bahid ng pagsisisi.
Naabutan ni Red na tahimik na sumisiim ng kape si Toto, habang nakaupo sa bangko, nakatanaw sa labas ng kusina, sa malawak na bukid sa kanilang harapan.
“Seryoso tayo a,” bati ni Red, habang nagsasalin ng kape sa sartin. Isa sa nakagawian nang tungkulin ni Toto ang pagluluto nya ng purong kapeng barako tuwing umaga at kung maisipan ng mga kasamahan. Tahimik syang tumabi kay Toto sa mahabang bangko, pinagmasdan ang kabukiran habang kumakalat na liwanag. Napansin niyang namumuo ang luha sa mga mata ni Toto.
“Bakit ganon?” bungad ni Toto. “Pakiramdam ko, ipinanganak ako para gamitin.”
Tinapik ni Red ang kaniyang balikat. Ramdam nya ang guilt dahil sa ginawa nya kagabi.
“Yung titser ko nung hayskul, si Mallari, tinulungan nya akong makapag-aral,” putul-putol nyang kuwento habang humihigop ng kape. “Sinagot nya pang-enrol ko, binilhan nya ako ng mga gamit, pero ginamit niya ako. Ginamit niya ako nang ginamit.”
Nagsimulang humikbi si Toto. Inakbayan sya ni Red, hinimas-himas ang balikat, pinapatahan.
“Baboy siya… Binaboy nya ako...”
Napahagulgol na si Toto, tumungo, sapo ang noo ng isang kamay. Hinayaan lang sya ni Red. Gusto sana nyang sabihin na hindi naman lahat ay katawan lang nya ang habol; na nagsisisi sya sa nangyari at ayaw na nyang maulit iyong muli pero para syang naumid. Dahil oo, totoo, mahirap kalimutan ang isang magandang pangyayari.
Nang mahimasmasan, pinunasan ni Toto ang mukha gamit ang laylayan ng suot na texcock…
“'To, ito ang tatandaan mo,” alo na lang ni Red. “Ano man ang nangyari sa 'yo, hindi ka nila pwedeng babuyin kasi hindi ka naman baboy, e.”
Nagulat din si Red sa mga sinasabi nya.
“Tandaan mo 'yan!” pagdidiin pa ni Red habang inaabot ang harapan ni Toto na dagling nanindigan sa konting himas ng palad. “Kasi kalabaw ka! Kalabaw na ang sungay ay iisa, nasa ibaba pa!”
Napahalakhak si Toto sabay hawi sa kamay ni Red.
“Naman e...” bawi ni Toto, parang batang naglalambing. Umakbay pa si Toto, isinuksok ang ulo sa balikat, sabay punas ng mukha sa damit ni Red.
“Salamat kagabi, ha?” bulong pa ni Toto.
Napangiti si Red habang tinutungga ang natitirang kape sa sartin.













